عروسانه | آشپزي و شيريني پزي، آرايش و زيبايي ، زناشويي و بارداري

موارد مصرف و عوارض دگزامتازون ( Dexamethasone )

موارد مصرف و عوارض دگزامتازون (به انگلیسی: Dexamethasone)

 دگزامتازون یا آنطور که رایج است دگزا، یکی از داروهایی است که در اشکال مختلف خود (شربت، قرص، قطره، آمپول، پماد و محلول‌ها) وجود دارد و یکی از پرکاربردترین داروهاست.

 

اشکال دارویی دگزامتازون :

آمپول، قرص، قطره، شربت، پماد

دگزامتازون، قویترین دارو و یکی از طولانی‌اثرترین انواع کورتون است که در کنار انواع آنتی بیوتیک‌ها، داروی آشنای ما ایرانی‌هاست. همچنین این دارو از دسته کورتیکواستروئیدها (کورتون‌ها) است که داراری اثرات گسترده‌ای در قسمت‌های مختلف بدن هستند که این اثرات گسترده همانطور که می‌توانند در درمان طیف زیادی از بیماری‌ها مفید باشند، می‌توانند عوارض جانبی زیادی هم به جا بگذارند.

مکانیسم اثر دگزامتازون :

در غلظت‌های بالای موضعی‌ کورتیکواستروئیدها اثر مستقیم بر روی‌ غشاء دارند. کورتیکواستروئیدها اگزودای سلولی و فیبرینی و انفیلتراسیون‌بافتی را کاهش می‌دهند. ممانعت از تشکیل کلاژن و بافت همبند، تأخیر درتولید مجدد سلولهای اپی‌تلیال، کاهش‌تشکیل عروق جدید پس از التهاب و کاهش نفوذپذیری مویرگ‌های متورم از دیگراثرات این دارو می‌باشد.

 

موارد مصرف دگزامتازون :

درمان‌حالت‌های التهابی و آلرژیک، بیماریهای خود ایمنی مانند لوپوس اریتماتو، آلرژی، پمفیگوس، آسم، کهیر، درمان روماتیسم مفصلی، نارسایی غده آدرنال و شوک آنافیلاکسی، التهاب چشم، پوست و مفاصل. درمان حمله آسم، درمان حساسیت شدید، کنترل التهاب در بیماری‌های روماتیسمی و خودایمنی و کنترل صدها بیماری حاد و مزمن دیگر از جمله کاربردهای این داروهاست.

تجربه نشان می‌دهد مصرف این دارو در بیماران ام اس و ای ال اس یعنی پیشروی به سمت ازکارافتادگی کلی و شدید است.

از سال 1996 مصرف این دارو در ورزش قهرمانی، به عنوان داروی انرژی زا و دوپینگ ممنوع شده است.

شاید در ظاهر با تزریق این آمپول، علائم سرماخوردگی به سرعت از بین برود، اما به علت اثراتی که این دارو بر تضعیف سیستم ایمنی بدن می‌گذارد، خطر ابتلا به بیماری‌های عفونی نیز در بیمار افزایش می‌یابد. به همین علت، بیمار باید در چنین شرایطی هر نوع علامت ساده همچون تب و بی‌حالی را جدی بگیرد و به پزشک مراجعه کند. زیرا ممکن است در معرض ابتلا به یک بیماری جدی عفونی قرار داشته باشد.

تزریق آمپول دگزامتازون برای بیمار، هنگام بروز سرماخوردگی در کشور ما بسیار شایع است، در سرماخوردگی‌های همراه با عفونت باکتریایی (مثلا انواع تب دار یا همراه با گلودرد چرکی) با سرکوب ایمنی بدن، برای باکتری‌ها فرصتی را برای سازماندهی نیروها و تکثیر فراهم می‌کند و در نتیجه ممکن است چند روز بعد منجر به شعله‌ور شدن بیماری و حتی ایجاد عفونت‌های شدید تنفسی شود در حالیکه شاید در ظاهر با تزریق این آمپول، علائم سرماخوردگی به سرعت از بین برود، اما به علت اثراتی که این دارو بر تضعیف سیستم ایمنی بدن می‌گذارد، خطر ابتلا به بیماری‌های عفونی نیز در بیمار افزایش می‌یابد.

دگزامتازون چیست,  فواید دگزامتازون  دگزامتازون در بارداری,  دگزامتازون ویکی پدیا
دگزامتازون چیست, فواید دگزامتازون دگزامتازون در بارداری, دگزامتازون ویکی پدیا

دگزامتازون چیست, فواید دگزامتازون دگزامتازون در بارداری, دگزامتازون ویکی پدیا

 

متأسفانه پزشکان و بیماران علاقه ی خاصی به این دارو دارند، چون به سرعت التهاب، تب و عوارض کوفتگی عضلانی را از بین می برد، داروی بتامتازون، دگزامتازون، تریامسینولون، داروهای تزریقی کورتون دار است، این دارو مانند شمشیر دو لبه عمل کرده و عوارض خطرناکی برای سیستم ایمنی بدن دارد. معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه افزود:کورتون هرچند علائم بیماری را کاهش می دهد اما بیماری را از میان نمی برد.

نخستین عارضه ی دگزامتازون را پوکی استخوان دانست و گفت:کورتون مانع رسوب کلسیم در استخوان ها می شود و فرآیند استخوان سازی را کاهش می دهد. وی گفت:فشار خون، چاقی، مشکلات بینایی از قبیل کاهش بینایی، آب مروارید، آب سیاه، خونریزی گوارشی، اختلالات بسیار شدید هورمونی از دیگر عوارض دگزامتازون است.

علاقه‌مندان به بدنسازی نیز از نوع تزریقی و آمپول دگزامتازون به عنوان داروی کورتونی برای حجم‌دهی به عضلات استفاده می‌کنند. در حالیکه پزشکان در این‌باره می‌گویند: نوع تزریقی و آمپول دگزامتازون نه تنها به افزایش حجم عضلات و توان ورزشکاران منجر نمی‌شود، بلکه باعث افزایش تجزیه عضلات، کاهش توده عضلانی و ضعف آن می‌شود. همچنین با مصرف این دارو امکان پارگی و آسیب دیدن تاندون‌ها در ورزشکاران، هنگام انجام حرکات ورزشی بشدت افزایش می‌یابد.

قرص دگزامتازون و بارداری,  آمپول دگزامتازون برای کودکان,  دگزامتازون در بدنسازی
قرص دگزامتازون و بارداری, آمپول دگزامتازون برای کودکان, دگزامتازون در بدنسازی

قرص دگزامتازون و بارداری, آمپول دگزامتازون برای کودکان, دگزامتازون در بدنسازی

 

کورتون‌ها می‌توانند نوعی حالت خوش آنی در فرد ایجاد کنند که به euphoria موسوم است. همچنین باعث تغییرات آنی در میزان قند خون می‌شوند و بصورت کوتاه‌مدت ممکن است برخی توانایی‌های جسمانی را افزایش دهند. البته این داروها در دراز مدت هم باعث پوکی استخوان و هم ضعف ایمنی بدن می‌شوند بنابراین مصرف مکرر آن حتی به قصد دوپینگ اثرات معکوس خواهد داشت.

دگزامتازون اشتها را زیاد می کند. علاوه بر آن از طریق ایجاد تورم در بدن شما را چاق می کند. در حقیقت یکی از عوارض استفاده زیاد از کورتون ها ایجاد تورم تدریجی در بدن و افزایش میزان چربی است که باعث پف کردن فرد شده و یا علامتی به نام ماه رخ! (یعنی گرد و پف کرده شدن صورت) می شود. در نتیجه بیمار احساس میکند که چاق و قوی بنیه شده است. اماحقیقت این است که تمام کورتون ها در استفاده مکرر باعث تحلیل رفتن عضلات وپوکی استخوان می شوند.در حقیقت دگزا متازون بدن شما را رسما به یک پفک تبدیل میکند.

آیا می‌توان در دوران حاملگی دگزامتازون را مصرف کرد؟

دوران بارداری یکی از حساس‌ترین زمان‌ها در مصرف داروهاست. بخاطر سلامت جنین بهتر است هیچ دارویی خودسرانه مصرف نگردد و برای درمان سرماخوردگی و یا آنفولانزا در دوران بارداری مشورت با پزشک مربوطه ضروریست. دگزامتازون از نظر مصرف در حاملگی جزو گروه c است. یعنی نه جزو داروهای بی‌خطر است و نه جزو داروهای خطرناک. در صورت صلاح‌دید پزشک در برخی موارد می‌توان با قبول برخی عوارض جانبی از این دارو استفاده کرد. مصرف خودسرانه به‌ویژه در حاملگی کاملا ممنوع است. زیرا ممکن است باعث سرکوب غده فوق کلیه در جنین شود.

 

من هر وقت سرما می خورم تا دگزا نزنم خوب نمیشوم. چرا؟

 اثر دگزامتازون در سرماخوردگیهای رایج بیشتر علامتی است. یعنی باعث سرکوب واکنشهای ایمنی میشود و در نتیجه علائم بیماری را میپوشاند. این قضیه در سرماخوردگی های ویروسی چندان اشکالی ایجاد نمی کند، اما در سرماخوردگیهای همراه با عفونت باکتریایی (مثلا انواع تب دار یا همراه با گلودرد چرکی) با سرکوب ایمنی بدن، برای باکتریهای فرصتی را برای سازماندهی نیروها و تکثیر فراهم میکند و در نتیجه ممکن است چند روز بعد منجر به شعله ور شدن بیماری و حتی ایجاد عفونتهای شدید تنفسی شود

تاثیر و عوارض دگزامتازون در افزایش اشتها و چاقی

افرادی که به دنبال روش‌های سریع برای چاق‌شدن می‌گردند حتما اسم این دارو هم به گوششان خورده است. دگزامتازون اشتها را زیاد می‌کند. علاوه بر آن از طریق ایجاد تورم در بدن شما را چاق می‌کند. در حقیقت یکی از عوارض استفاده زیاد از کورتون ها ایجاد تورم تدریجی در بدن و افزایش میزان چربی است که باعث پف‌کردن فرد شده و یا باعث ایجاد علامتی که اصطلاحا به آن ماه رخ می‌گویند (یعنی گرد و پف کرده شدن صورت) می‌شود. در نتیجه بیمار احساس می‌کند که چاق و قوی بنیه شده است. اما حقیقت این است که تمام کورتون‌ها در استفاده مکرر باعث تحلیل رفتن عضلات و پوکی استخوان می‌شوند. در حقیقت این دارو بدن شما را رسما به یک پفک تبدیل می‌کند.

دگزامتازون و جذب کلسیم,  بارداری با دگزامتازون  قرص دگزامتازون و لتروزول
دگزامتازون و جذب کلسیم, بارداری با دگزامتازون قرص دگزامتازون و لتروزول

دگزامتازون و جذب کلسیم, بارداری با دگزامتازون قرص دگزامتازون و لتروزول

آیا دگزامتازون می تواند در دوپینگ و تقویت استفاده شود؟

کورتونها می توانند نوعی حالت خوش آنی در فرد ایجاد کنند که به euphoria موسوم است. همچنین باعث تغییرات آنی در میزان قند خون میشوند و بصورت کوتاه مدت ممکن است برخی توانایی های جسمانی را افزایش دهند. البته این داروها در دراز مدت هم باعث پوکی استخوان و هم ضعف ایمنی بدن میشوند بنابراین مصرف مکرر آن حتی به قصد دوپینگ اثرات معکوس خواهد داشت.

نکته: دگزامتازون جزو داروهای ممنوع دوپینگ است.

عوارض شایع و مهم مصرف دگزامتازون :

مصرف قرص دگزامتازون در دوران بارداری, موارد مصرف قرص دگزامتازون 5/0
مصرف قرص دگزامتازون در دوران بارداری, موارد مصرف قرص دگزامتازون 5/0

دگزامتازون باعث نازایی کیا با دگزامتازون باردار شدن, قرص دگزامتازون برای چیست؟

  • افسردگی، توهم، اختلالات ذهنی و تضعیف سیستم ایمنی و کاهش سد دفاعی بدن در مقابل انواع عفونت‌ها از عوارض نامطلوب ناشی از مصرف نابجا و بی‌رویه آمپول دگزامتازون است.
  • در مصرف بصورت موضعی (به شکل پماد و قطره یا محلول): تحلیل رفتن پوست در استفاده درازمدت، لکه‌افتادن روی پوست و خشکی پوست، تشدید عفونت‌های قارچی.
  • در مصرف سیستمیک (خوراکی یا تزریقی): سرخوشی، عوارض گوارشی، تشدید عفونت‌ها، بی‌خوابی، پوکی استخوان (در مصرف طولانی)، ضعف ایمنی ، اختلالات هورمونی (نظیر پرمویی، اختلال عادت ماهانه) اتساع شکم (حالت نفخ به همراه صدای غرغر) و گرد شدن صورت، اختلال آنزیم‌های کبدی، تحلیل عضلانی، چرب شدن پوست و تشدید آکنه، تغییرات روحی (نظیر سرخوشی بیش از حد یا تحریک‌پذیری عصبی)
مصرف قرص دگزامتازون در دوران بارداری, موارد مصرف قرص دگزامتازون 5/0
مصرف قرص دگزامتازون در دوران بارداری, موارد مصرف قرص دگزامتازون 5/0

توجه: صرف نظر از عوارض، وابستگی به کورتون مشکل مهم دیگری است که بر اثر استفاده به مدت حدود یک ماه از کورتون‌ها گریبان‌گیر بیمار می‌شود.

 

*********

دگزامتازون چیست, فواید دگزامتازون دگزامتازون در بارداری, دگزامتازون ویکی پدیا قرص دگزامتازون و بارداری,

آمپول دگزامتازون برای کودکان, دگزامتازون در بدنسازی دگزامتازون و جذب کلسیم, بارداری با دگزامتازون قرص دگزامتازون و لتروزول,

دگزامتازون باعث نازایی کیا با دگزامتازون باردار شدن, قرص دگزامتازون برای چیست؟

مصرف قرص دگزامتازون در دوران بارداری, موارد مصرف قرص دگزامتازون 5/0

تاثیر دگزامتازون بر جنین, آمپول دگزامتازون برای تکمیل ریه جنین,

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.